SCT Juridisch Adviesbureau

Even tot tien tellen en de zaak goed op een rij zetten

Ontslag op staande voet kan niet zomaar

Ontslag op staande voet (‘beëindiging van de arbeidsovereenkomst wegens dringende redenen’) is de meest verregaande sanctie in het arbeidsrecht. Dringende redenen zijn voor de werkgever ‘zodanige daden, eigenschappen of gedragingen van de werknemer, dat ze ten gevolge hebben dat van een werkgever redelijkerwijs niet gevergd kan worden de dienstbetrekking te laten voortduren’.

Behalve de aard en ernst van wat de werkgever als ‘dringende reden’ aanmerkt, zijn ook van belang: aard en duur van de dienstbetrekking; de prestaties van de werknemer in het verleden; de houding van de werkgever tegenover vroegere overtredingen; de medeschuld van de werkgever; de persoonlijke omstandigheden van de werknemer zoals leeftijd; en zelfs de gevolgen van het ontslag op staande voet.

De wet noemt enkele dringende redenen voor ontslag. Denk aan de werknemer die bij het aangaan van het dienstverband bewust onjuiste inlichtingen geeft. Of als blijkt dat hij of zij toch ernstig onvoldoende bekwaam of geschikt is voor het overeengekomen werk. Of dat hij of zij zich, ondanks waarschuwingen, overgeeft aan dronkenschap of liederlijk gedrag, diefstal, verduistering, bedrog of andere misdrijven.

Niet te snel

Als de keus is gemaakt, dan bepaalt de wet dat het ontslag op staande voet ‘onverwijld aan de werknemer dient te worden meegedeeld’. U moet als werkgever dus zo snel mogelijk na het bekend worden van het feit het ontslag op staande voet meedelen aan de werknemer. Maar haastige spoed is zelden goed. Er wordt ook van u verwacht dat u zorgvuldig handelt. Dit kan inhouden dat u, voordat u het ontslag verleent, onderzoek moet doen naar de feiten. En dat u uw werknemer over de betreffende kwestie moet horen (hoor en wederhoor). Maar ook dat u de tijd wordt gegund om juridisch advies in te winnen over de kwestie. Onderzoek en het inwinnen van advies mag hooguit één à twee dagen in beslag nemen. Maar dan moet u ook direct èn gemotiveerd het ontslag op staande voet meedelen aan uw werknemer en dit schriftelijk bevestigen.

Is daarmee de dienstbetrekking beëindigd?

Ja, tenzij de werknemer de nietigheid van het ontslag op staande voet inroept. Daarvoor heeft hij of zij maar liefst zes maanden de tijd. De rechter kan op dat verzoek beslissen of het ontslag op staande voet erkend of vernietigd wordt. In het eerste geval is het dienstverband geëindigd op het moment dat u het ontslag op staande voet hebt aangezegd. In het tweede geval is het dienstverband niet geëindigd. De redenen daarvoor kunnen erg uiteenlopen.
Om uw belang veilig te stellen is het raadzaam na een gegeven ontslag op staande voet een zogeheten ‘voorwaardelijk ontbindingsverzoek’ in te dienen bij de rechter. Als dat door de rechter wordt uitgesproken, wordt daarbij een einddatum voor het dienstverband bepaald. Dit is vooral belangrijk als in de procedure die de werknemer mogelijk aanspant om het ontslag op staande voet nietig verklaren, het ontslag in kort geding, de bodemprocedure of in hoger beroep ook echt nietig wordt verklaard. Zo’n voorwaardelijk ontbindingsverzoek is dus een soort ‘vangnet.

Wat te doen als een werknemer zich ziek meldt?

Bij een ontslag op staande voet is ziekte geen reden om een persoon niet te ontslaan. Maar u doet er wel goed aan de werknemer, als die zich ziek meldt, ook ziek te melden en eventueel te laten oproepen bij de arbodienst. U moet de werknemer dan tegelijk melden dat daaruit niet mag worden afgeleid dat het dienstverband nog bestaat. Als u dat niet doet, kan de rechter het voorwaardelijk ontbindingsverzoek (ook bij een onterechte ziekmelding) niet toewijzen omdat ziekte dan wel reden is voor een ontslagverbod. In het ergste geval krijgt u dan de verplichting twee jaar het loon door te betalen.

Eventueel kunt u, ter voorkoming van (proces)risico's voorafgaand of tegelijk met de juridische procedure(s) met uw werknemer onderhandelen over een intrekking van het ontslag op staande voet ‘onder gelijktijdige omzetting van een ontslag op neutrale gronden’. Daarbij kunt u nadere condities met uw werknemer uitonderhandelen. Wij adviseren u dringend u daarbij terzijde te laten staan door uw juridisch adviseur.
En u kunt natuurlijk altijd contact opnemen met de specialisten van SCT Juridisch Adviesbureau, via de telefoon (010) 428 21 00 of per e-mail: Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft Javascript nodig om het te kunnen zien. .

Wat te doen bij ontslag op staande voet:
- Ga zorgvuldig te werk.
- Pas hoor en wederhoor toe.
- Neem contact op met uw juridisch adviseur.
- Deel het ontslag ‘onverwijld’ mee.
- Motiveer het ontslag.
- Dien een voorwaardelijk ontbindingsverzoek in.
- Meldt uw werknemer ziek als hij of zij zich rond het ontslag op staande voet ziek meldt.
- Onderhandel eventueel over een andere manier om het dienstverband te beëindigen.